Ông Trump ký sắc lệnh áp thuế các nước cung cấp dầu cho Cuba

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký ban hành một sắc lệnh hành pháp tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, qua đó trao quyền cho chính quyền Washington áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba. Động thái này được Nhà Trắng mô tả là nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích đối ngoại của Hoa Kỳ trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại khu vực Caribe và Mỹ Latinh đang leo thang.

Sắc lệnh được Tổng thống Trump ký vào ngày 29/1, dựa trên cơ chế pháp lý của tình trạng khẩn cấp quốc gia. Văn bản không quy định mức thuế cụ thể cũng như chưa nêu đích danh quốc gia nào sẽ bị áp dụng ngay lập tức, nhưng cho phép chính quyền Mỹ linh hoạt sử dụng thuế quan như một công cụ gây sức ép đối với các nước vẫn tiếp tục bán dầu cho Cuba, kể cả trong trường hợp giao dịch được thực hiện thông qua các bên trung gian.

Theo nội dung sắc lệnh, Ngoại trưởng Mỹ và Bộ trưởng Thương mại Mỹ được trao toàn quyền xây dựng các quy định chi tiết, hướng dẫn kỹ thuật và biện pháp thực thi cần thiết để triển khai hệ thống thuế quan mới này. Điều đó đồng nghĩa với việc các quốc gia có quan hệ năng lượng với Cuba có thể đối mặt rủi ro thương mại lớn với Mỹ nếu Washington xác định hoạt động cung cấp dầu đó đi ngược lại lợi ích chiến lược của Hoa Kỳ.

Nhà Trắng cho rằng Cuba hiện duy trì quan hệ chặt chẽ với nhiều quốc gia và tổ chức mà Mỹ coi là thù địch, đồng thời cho phép các thế lực bên ngoài triển khai hoạt động quân sự và tình báo trên lãnh thổ của mình. Chính quyền Trump đặc biệt nhấn mạnh cáo buộc Cuba là nơi đặt một trong những cơ sở thu thập tín hiệu tình báo lớn nhất của Nga ở nước ngoài, phục vụ việc thu thập các thông tin nhạy cảm liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ. Những cáo buộc này đến nay chưa được phía Cuba hay Nga chính thức phản hồi.

Sắc lệnh mới được ký trong bối cảnh Mỹ đang gia tăng sức ép mạnh mẽ lên các chính phủ cánh tả tại khu vực Mỹ Latinh. Đầu tháng này, Washington đã tiến hành một chiến dịch gây chấn động khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, một sự kiện mà Nhà Trắng đánh giá là bước ngoặt quan trọng để tái định hình cán cân quyền lực trong khu vực. Venezuela trước đây vốn là nguồn cung dầu chủ lực cho Cuba, nhưng dòng chảy năng lượng này đã gần như bị gián đoạn trong thời gian gần đây.

Trong các phát biểu công khai gần đây, Tổng thống Trump liên tục nhấn mạnh rằng Cuba đang rơi vào tình trạng suy kiệt nghiêm trọng cả về tài chính lẫn năng lượng. Ông cho rằng việc Venezuela không còn cung cấp dầu và hỗ trợ tài chính đã khiến nền kinh tế Cuba đứng trước nguy cơ sụp đổ, đồng thời khẳng định chính quyền Mỹ sẽ tận dụng mọi công cụ, bao gồm thuế quan và các biện pháp kinh tế khác, để gia tăng áp lực lên Havana.

Sau khi Tổng thống Venezuela bị Mỹ bắt giữ, Mexico đã trở thành quốc gia chính cung cấp dầu cho Cuba. Ngoài ra, theo một số dữ liệu báo cáo trước đây, Cuba cũng nhận được một phần nhỏ dầu từ một số quốc gia khác như Nga và Algeria, nhưng lượng này nhỏ hơn đáng kể so với từ Mexico và Venezuela.