Tổng thống Trump chính thức đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed

Vào ngày 30/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức chỉ định ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay thế ông Jerome Powell, khép lại hành trình kéo dài khoảng 5 tháng với nhiều biến động chưa từng có xung quanh ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.

Theo giới quan sát, quá trình lựa chọn Chủ tịch Fed mới trên thực tế đã bắt đầu từ mùa hè năm ngoái, nhưng mâu thuẫn giữa ông Trump và ông Jerome Powell thì đã âm ỉ từ rất sớm. Ngay từ khi ông Powell nhậm chức Chủ tịch Fed năm 2018, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump, Nhà Trắng đã liên tục chỉ trích Fed vì chính sách tiền tệ bị cho là quá thận trọng, đặc biệt là việc duy trì lãi suất ở mức cao. Những công kích này không hề giảm nhiệt theo thời gian mà thậm chí còn gay gắt hơn khi lạm phát tăng mạnh và Fed buộc phải thắt chặt chính sách.

Trong thông báo trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump bày tỏ sự tin tưởng tuyệt đối vào người được chọn. Ông cho biết đã quen biết Kevin Warsh từ rất lâu và khẳng định Warsh sẽ được lịch sử ghi nhận là một trong những Chủ tịch Fed vĩ đại nhất, thậm chí có thể là người xuất sắc nhất từng nắm giữ vị trí này. Lời ca ngợi này cho thấy mức độ kỳ vọng rất cao của Nhà Trắng vào vai trò của Warsh trong giai đoạn kinh tế nhạy cảm hiện nay.

Kevin Warsh, 55 tuổi, không phải là cái tên xa lạ với Phố Wall hay giới hoạch định chính sách. Ông từng là Thống đốc Fed trong giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, đồng thời có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực tài chính và tư vấn kinh tế. Chính vì vậy, việc Warsh được đề cử nhìn chung không gây cú sốc lớn cho thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư đánh giá ông có đủ uy tín và bản lĩnh để không đơn thuần trở thành “cánh tay nối dài” của Tổng thống, dù được Trump lựa chọn.

David Bahnsen, Giám đốc đầu tư của Bahnsen Group, nhận định rằng Kevin Warsh nhận được sự tôn trọng và tín nhiệm từ thị trường tài chính. Theo ông Bahnsen, trong bối cảnh kinh tế hiện tại, bất kỳ ai được bổ nhiệm vào vị trí Chủ tịch Fed cũng khó tránh khỏi việc phải cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, về dài hạn, Warsh được xem là một ứng viên có độ tin cậy cao và có thể giữ vững vai trò dẫn dắt chính sách tiền tệ.

Trong những năm qua, ông Jerome Powell liên tục chịu áp lực từ ông Trump yêu cầu hạ lãi suất mạnh và nhanh hơn. Ngay cả khi Fed đã thực hiện ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp vào cuối năm 2025, Tổng thống Mỹ vẫn không ngừng chỉ trích, cho rằng mức giảm là chưa đủ. Bên cạnh chính sách tiền tệ, Powell còn bị công kích liên quan đến chi phí đội lên trong dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington D.C., trở thành một trong những điểm nóng khiến căng thẳng giữa Nhà Trắng và Fed leo thang.

Về phía Kevin Warsh, ông từng gây chú ý khi trả lời phỏng vấn CNBC vào mùa hè năm ngoái, trong đó kêu gọi một “sự thay đổi chế độ” tại Fed. Warsh cho rằng vấn đề lớn nhất của Fed lúc này nằm ở sự suy giảm uy tín của đội ngũ lãnh đạo đương nhiệm. Quan điểm này có thể khiến ông rơi vào thế đối đầu với chính nội bộ Fed, nơi vốn coi trọng sự đồng thuận trong việc xây dựng và thực thi chính sách tiền tệ.

Việc ông Trump đề cử Kevin Warsh diễn ra vào thời điểm được đánh giá là nhạy cảm bậc nhất đối với Fed trong nhiều thập kỷ. Lạm phát dù đã hạ nhiệt nhưng vẫn chưa hoàn toàn quay về mục tiêu 2%, trong khi nợ công Mỹ tiếp tục phình to với tốc độ đáng lo ngại. Cùng lúc đó, Fed phải đối mặt với áp lực chính trị trực diện và công khai hơn bao giờ hết liên quan đến cách thức điều hành chính sách tiền tệ.

Gần đây nhất, Bộ Tư pháp Mỹ đã triệu tập ông Jerome Powell để làm rõ các vấn đề xoay quanh dự án xây dựng của Fed. Trong phản ứng hiếm hoi mang tính đối đầu, ông Powell cho rằng đây chỉ là cái cớ nhằm gây sức ép buộc Fed phải nới lỏng chính sách theo mong muốn của Tổng thống. Sự việc này đã thổi bùng tranh luận về tính độc lập của Fed, vốn được xem là nền tảng cốt lõi tạo nên uy tín của ngân hàng trung ương Mỹ.

Trên thực tế, trong nội bộ chính quyền Trump đã xuất hiện nhiều đề xuất gây tranh cãi, từ việc tăng cường giám sát của Nhà Trắng đối với Fed cho tới thay đổi cơ chế ra quyết định lãi suất, thậm chí yêu cầu Chủ tịch Fed phải tham vấn trực tiếp Tổng thống trước mỗi quyết định quan trọng. Những ý tưởng này khiến giới học giả và nhà đầu tư lo ngại rằng ranh giới giữa chính sách tiền tệ và chính trị có thể bị xóa nhòa.

Quá trình lựa chọn Chủ tịch Fed mới từng được ví như một “cuộc đua ngựa” khốc liệt với danh sách ban đầu lên tới 11 ứng viên, bao gồm các cựu quan chức Fed, các nhà kinh tế học hàng đầu và những tên tuổi lớn trên Phố Wall. Quy trình phỏng vấn do Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dẫn dắt, sau đó rút gọn xuống còn 5 rồi 4 ứng viên, trước khi ông Trump úp mở trên truyền hình rằng mình đã đưa ra quyết định cuối cùng.

Dù đã được Tổng thống đề cử, con đường phía trước của Kevin Warsh không hề bằng phẳng. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis tuyên bố sẽ ngăn chặn mọi đề cử nhân sự Fed cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp khép lại. Ngoài yếu tố chính trị, thách thức lớn hơn nằm ở bức tranh kinh tế vĩ mô, khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, còn thị trường lao động đang chậm lại, đưa nền kinh tế Mỹ vào trạng thái “không sa thải nhưng cũng không tuyển dụng”.

Thị trường tài chính hiện không kỳ vọng quá nhiều thay đổi mạnh mẽ trong ngắn hạn. Các nhà giao dịch dự đoán Fed có thể chỉ cắt giảm thêm tối đa hai lần lãi suất trong năm nay, trước khi lãi suất điều hành ổn định quanh mức 3%, được coi là mức trung tính dài hạn, không thúc đẩy cũng không kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Một câu hỏi lớn khác là tương lai của Jerome Powell. Theo thông lệ, các Chủ tịch Fed thường rời khỏi Hội đồng Thống đốc sau khi không còn giữ chức Chủ tịch, nhưng lần này có thể là ngoại lệ. Powell vẫn còn hai năm nhiệm kỳ với tư cách Thống đốc và hoàn toàn có thể tiếp tục ở lại như một đối trọng nhằm bảo vệ tính độc lập của Fed trước áp lực chính trị. Song song đó, Tòa án Tối cao Mỹ đang xem xét vụ việc liên quan đến việc ông Trump tìm cách bãi nhiệm Thống đốc Lisa Cook, một phán quyết có thể định hình lại quyền hạn thực sự của Tổng thống đối với các thành viên Hội đồng Fed trong tương lai.