Arion Ho (ENI) về phân quyền DeFi: “Luật lệ thay cho khẩu hiệu” và Quyền được rời đi (Right to Exit)

Những điều cần biết

Phân quyền không phải là yếu tố “thẩm mỹ DAO”, theo Ho. Bài kiểm tra thực sự là liệu một giao thức còn tồn tại các điểm kiểm soát đơn lẻ do con người kích hoạt hay không — như khả năng tạm dừng (pause), ghi đè (override) hoặc viết lại các quy tắc.
Kháng kiểm duyệt cần được nhìn nhận thực tế. “Tự do 100% đồng nghĩa với không có tự do,” Ho nói, ủng hộ các ràng buộc minh bạch, được thực thi bằng code thay vì các can thiệp tùy nghi.
Tập trung thanh khoản không tự động đồng nghĩa với tập trung hóa. Rủi ro nằm ở sự “khóa cứng mang tính cấu trúc” (structural lock-in); phân quyền cần bảo toàn một quyền rời đi đáng tin cậy (credible right to exit).

Arion Ho (ENI) về phân quyền DeFi: “Luật lệ thay cho khẩu hiệu” và Quyền được rời đi (Right to Exit)插图1

Cuộc tranh luận về mức độ phân quyền của DeFi thường bị mắc kẹt ở những tín hiệu bề mặt: token quản trị, bỏ phiếu trên diễn đàn, và nhãn mác “open access”.

Tại Consensus Hong Kong 2026, Arion Ho — Nhà sáng lập kiêm CEO ENI — cho rằng câu hỏi thực sự đơn giản hơn nhiều, nhưng cũng khó chịu hơn.

Trong một phiên thảo luận tại Convergence Stage do Oliver Knight, Trưởng bộ phận DeFi của CoinDesk điều phối, Ho cho rằng phân quyền không được định nghĩa bởi việc một giao thức có cơ chế bỏ phiếu hay không, mà bởi việc liệu nó còn có thể bị điều hướng bởi một nhóm nhỏ thông qua can thiệp của con người hay không.

Ông gợi ý:

“Sau khi bỏ phiếu, nếu vẫn có ai đó có thể thay đổi luật chơi, thì hệ thống đó không thực sự được phân quyền.”

Phiên thảo luận mang tên “DeFi thực sự phân quyền đến mức nào?” có sự tham gia của:

Anand Gomes (Đồng sáng lập & CEO, Paradigm/Paradex)
Benji Loh (Đồng sáng lập & COO, Treehouse Labs)
Glenn Woo (Trưởng khu vực APAC, Blockdaemon)
cùng với Ho.

Phân quyền là một thuộc tính kỹ thuật (Engineering Property)

Ho định hình phân quyền như một thuộc tính mang tính kỹ thuật (engineering property): giảm thiểu các điểm lỗi đơn lẻ do con người kích hoạt (human-triggered single points of failure).

Các quy tắc cần phải:

Ông mô tả đây là điều kiện của một “trò chơi công bằng” (fair game).

Ho cũng nói thêm rằng tập trung hóa không phải lúc nào cũng xấu; trong bối cảnh phù hợp, nó có thể vận hành hiệu quả. Tuy nhiên, lời hứa cốt lõi của DeFi phụ thuộc vào việc người tham gia có thể tin tưởng rằng việc thực thi quy tắc sẽ không bị bẻ cong khi gặp áp lực hay không.

Cách tiếp cận này xuất hiện trong bối cảnh câu chuyện chung của ngành tại hội nghị năm nay đang nghiêng mạnh về các use case tài chính và hạ tầng thị trường vốn. Chủ tịch Solana Foundation, Lily Liu, cũng phát biểu tại Consensus Hong Kong rằng blockchain mạnh nhất khi đóng vai trò là thị trường token hóa mở, thay vì các thử nghiệm “web3” diện rộng.

“Hình thức governance” vs. Quyền kiểm soát thực sự

Chỉ trích của Ho nhắm vào cái mà ông gọi là phân quyền mang tính trình diễn (performative decentralization): các cơ chế bỏ phiếu không thực sự loại bỏ đặc quyền.

Nếu quyền nâng cấp (upgrade rights), chức năng tạm dừng (pause), hoặc quyền điều chỉnh tham số cuối cùng vẫn nằm trong tay một nhóm nhỏ — kể cả thông qua multi-sig — thì governance trở thành “sân khấu phối hợp” (coordination theater) thay vì phân phối quyền lực.

Bài kiểm tra cốt lõi, theo ông, là:

Liệu có còn tồn tại một “công tắc ngắt khẩn cấp” do con người kiểm soát hay không?

Nếu có, thì phân quyền ở tầng trên có thể chỉ là ảo giác.

“Tự do 100% là không có tự do”

Ho sử dụng ngôn từ mạnh mẽ nhất khi nói về kháng kiểm duyệt (censorship resistance) — một khái niệm có thể mang ý nghĩa khác nhau tùy vào đối tượng là cypherpunk, nhà quản lý hay ngân hàng.

“Tôi không sợ kiểm duyệt,” ông nói, cho rằng trong thực tế, một số hạn chế là cần thiết.

Câu nói “Tự do 100% là không có tự do” nhằm phản bác quan điểm cho rằng DeFi phải hoàn toàn không bị ràng buộc mới là chính danh.

Tuy nhiên, Ho không ủng hộ việc kiểm soát tùy tiện. Trọng tâm của ông là cách thức áp dụng hạn chế:

Thay vì các quyết định tạm thời do con người đưa ra và thay đổi giữa chừng.

Trong thị trường thực, ông hàm ý rằng các ràng buộc có thể dự đoán được (predictable constraints) có thể an toàn hơn những khẩu hiệu về tự do tuyệt đối.

Tập trung thanh khoản và Quyền được rời đi (Right to Exit)

Khi cuộc thảo luận chuyển sang vấn đề tập trung thanh khoản — một điểm nóng trong cấu trúc thị trường DeFi — Ho đưa ra quan điểm không cực đoan.

Ông cho rằng sự tập trung có thể đơn giản là hành vi thị trường: vốn sẽ chảy đến nơi thực thi hiệu quả và ma sát thấp.

Rủi ro phân quyền xuất hiện khi thanh khoản bị mắc kẹt mang tính cấu trúc tại một điểm kiểm soát, chẳng hạn như:

Khi đó, câu hỏi không phải là thanh khoản có được phân bổ đồng đều hay không, mà là:

Người tham gia có còn giữ được một quyền rời đi đáng tin cậy khi điều kiện thay đổi hay không?

Hạ tầng — nơi phân quyền có thể âm thầm thất bại

Ho cũng lập luận rằng tầng hạ tầng thường là chiến trường phân quyền bị bỏ qua nhiều nhất.

Các phương pháp mở rộng (scaling) có thể đưa vào các điểm nghẽn mới, phụ thuộc vận hành, lộ trình nâng cấp đặc quyền hoặc quyền kiểm soát thứ tự giao dịch — từ đó tái tạo các điểm lỗi đơn lẻ.

Glenn Woo, từ góc nhìn của Blockdaemon — nhà cung cấp hạ tầng cho tổ chức — cho biết thị trường ngày càng chia tách theo các mô hình niềm tin khác nhau:

Tài sản và ứng dụng crypto-native ở một phía
Mạng lưới hướng tới tổ chức ở phía còn lại, nơi quyền truy cập và bộ validator được thiết kế để đảm bảo tính tuân thủ

Ho nhắc đến Canton — một mạng blockchain dành cho tổ chức — như ví dụ về hạ tầng hiệu suất cao, đồng thời đặt câu hỏi về mức độ mở của nó đối với sự tham gia rộng rãi so với kỳ vọng của người dùng DeFi.

Định vị của ENI

Sự xuất hiện của ENI trong phiên thảo luận phù hợp với định hướng của công ty trong việc xây dựng hình ảnh là hạ tầng cấp doanh nghiệp cho tài chính on-chain và dịch chuyển RWA lên blockchain.

Công ty gần đây nhấn mạnh các nỗ lực mở rộng thương mại, bao gồm hợp tác với NTT Digital (Nhật Bản) và các chương trình node dành cho tổ chức cùng sáng kiến hệ sinh thái nhằm đưa các ngành truyền thống vào Web3 thông qua hạ tầng định hướng tuân thủ.

Tại Consensus Hong Kong 2026, ENI cũng duy trì gian hàng tại khu vực triển lãm — cho thấy rằng dù DeFi còn tranh luận về định nghĩa kỹ thuật của phân quyền, việc chấp nhận rộng rãi vẫn phụ thuộc vào phân phối và niềm tin.