CEO OKX cho rằng Binance là nguyên nhân chính gây cú sập thị trường crypto ngày 10/10

CEO OKX Star Xu mới đây đã công khai chỉ trích Binance, cho rằng nguyên nhân cốt lõi dẫn đến cú sập thị trường tiền mã hóa ngày 10–11/10 không phải là “tai nạn bất ngờ”, mà bắt nguồn từ các chiến dịch tiếp thị thiếu trách nhiệm và quản trị rủi ro yếu kém của một số nền tảng lớn. Theo ông, Binance đã khuyến khích người dùng chuyển đổi USDT và USDC sang USDe mà không có cảnh báo đầy đủ, đồng thời cho phép tài sản này được sử dụng làm tài sản thế chấp với mức độ ưu đãi tương đương stablecoin truyền thống, tạo ra một vòng xoáy đòn bẩy cực kỳ nguy hiểm cho toàn thị trường.

Star Xu nhấn mạnh rằng sự kiện ngày 10/10 không hề phức tạp và cũng không phải tai nạn. Theo quan sát trực tiếp từ OKX, chỉ trong một ngày, hàng chục tỷ USD đã bị thanh lý, và cấu trúc vi mô của thị trường crypto đã thay đổi hoàn toàn sau cú sốc này. Nhiều người trong ngành thậm chí cho rằng mức độ thiệt hại còn nghiêm trọng hơn cả vụ sụp đổ của FTX trước đây, bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến một tổ chức riêng lẻ mà lan rộng trên phạm vi toàn cầu, kéo theo rủi ro hệ thống.

Theo phân tích của CEO OKX, vấn đề bắt đầu khi Binance tung ra một chiến dịch thu hút người dùng ngắn hạn, cam kết mức lợi suất lên tới khoảng 12% APY cho USDe. Điểm đáng lo ngại nằm ở chỗ USDe được phép sử dụng làm tài sản thế chấp với điều kiện gần như giống hệt USDT và USDC, trong khi không có giới hạn hiệu quả về mức độ vay mượn hay đòn bẩy. Điều này khiến phần lớn người dùng hiểu lầm rằng USDe cũng chỉ là một dạng stablecoin “an toàn” tương tự các đồng neo giá khác.

Trên thực tế, USDe không phải là stablecoin truyền thống. Đây là một sản phẩm mang bản chất của quỹ phòng hộ được token hóa. Dự án Ethena huy động vốn thông qua việc phát hành USDe, sau đó triển khai nguồn vốn này vào các chiến lược arbitrage chỉ số và giao dịch thuật toán. Lợi nhuận tạo ra được “đóng gói” lại dưới dạng token và đưa lên các sàn giao dịch để người dùng gửi vào và nhận lãi suất. Điều này khiến USDe mang trong mình rủi ro ở cấp độ hedge fund, hoàn toàn khác về bản chất so với các sản phẩm token hóa quỹ thị trường tiền tệ có rủi ro thấp như BUIDL của BlackRock hay BENJI của Franklin Templeton.

Star Xu cho rằng sự khác biệt này là mang tính cấu trúc chứ không phải hình thức. Tuy nhiên, trong các chiến dịch quảng bá, rủi ro nền tảng của USDe lại không được nhấn mạnh đầy đủ. Người dùng Binance được khuyến khích chuyển đổi USDT và USDC sang USDe để hưởng lợi suất hấp dẫn, trong khi trải nghiệm giao dịch gần như không khác gì khi sử dụng stablecoin thông thường. Điều này tạo ra một nhận thức sai lệch nghiêm trọng, khi rủi ro thực tế cao hơn rất nhiều so với những gì người dùng hình dung.

Nguy hiểm hơn, rủi ro còn bị khuếch đại bởi vòng lặp đòn bẩy. Người dùng chuyển USDT hoặc USDC sang USDe, dùng USDe làm tài sản thế chấp để vay tiếp USDT, sau đó lại đổi số USDT vay được sang USDe và lặp lại chu trình này nhiều lần. Cơ chế đó tạo ra các mức lợi suất “ảo” lên tới 24%, 36%, thậm chí hơn 70% mỗi năm, và được xem là “ít rủi ro” chỉ vì nó diễn ra trên một sàn giao dịch lớn. Trong thời gian ngắn, rủi ro hệ thống đã tích tụ trên quy mô toàn thị trường tiền mã hóa toàn cầu.

Khi thị trường xuất hiện biến động, chỉ một cú sốc nhỏ cũng đủ kích hoạt hiệu ứng domino. USDe nhanh chóng mất neo giá, kéo theo làn sóng thanh lý dây chuyền. Những điểm yếu trong quản trị rủi ro liên quan đến các tài sản thế chấp khác như WETH hay BNSOL càng khiến cú sập trở nên trầm trọng hơn. Có những token đã có thời điểm bị giao dịch gần như về mức 0, gây thiệt hại nặng nề cho cả nhà đầu tư cá nhân lẫn các công ty trong ngành, bao gồm cả khách hàng của OKX.