Optimism công bố lộ trình đối phó rủi ro máy tính lượng tử cho Superchain

Optimism mới đây đã công bố lộ trình chuyển đổi sang công nghệ kháng lượng tử (quantum-resistant) cho Superchain – hệ sinh thái cốt lõi kết nối các mạng Layer 2 dựa trên OP Stack. Điểm đáng chú ý nhất trong lộ trình này là kế hoạch loại bỏ dần các tài khoản EOA (Externally Owned Account) sử dụng chữ ký ECDSA trong vòng 10 năm tới, đánh dấu một bước đi dài hạn nhưng rất quyết liệt nhằm chuẩn bị cho kỷ nguyên máy tính lượng tử, vốn được giới nghiên cứu đánh giá là có khả năng phá vỡ các thuật toán mật mã truyền thống trong tương lai.

Theo kế hoạch, đến tháng 1/2036, mọi giao dịch trên Optimism Mainnet cũng như toàn bộ Superchain nếu vẫn sử dụng chữ ký ECDSA từ EOA sẽ chính thức bị ngừng hỗ trợ. Thay vào đó, tất cả người dùng và thực thể trong hệ sinh thái sẽ phải chuyển sang mô hình quản lý khóa thông qua các tài khoản smart contract, được thiết kế để hỗ trợ các thuật toán chữ ký hậu lượng tử (post-quantum signatures). Đây không chỉ là thay đổi mang tính kỹ thuật, mà còn là sự chuyển dịch lớn về cách người dùng tương tác với blockchain, từ mô hình ví truyền thống sang kiến trúc account abstraction linh hoạt và an toàn hơn.

Ở cấp độ người dùng, Optimism cho biết sẽ tận dụng các chuẩn account abstraction mới, bao gồm EIP-7702, để cho phép EOA dần dần ủy quyền quyền ký giao dịch cho smart account. Những smart account này có khả năng xác thực chữ ký hậu lượng tử, đồng thời mở ra nhiều tính năng nâng cao như khôi phục ví, quản lý đa chữ ký, giới hạn quyền hạn và tự động hóa giao dịch. Điều này không chỉ giúp tăng cường bảo mật trước rủi ro từ máy tính lượng tử, mà còn cải thiện trải nghiệm người dùng – một mục tiêu lâu dài mà Optimism theo đuổi khi xây dựng Superchain như một “hạ tầng chung” cho hàng loạt mạng L2.

Ở cấp độ đồng thuận, lộ trình kháng lượng tử của Optimism còn tham vọng hơn. Các thành phần quan trọng như L2 orderer và bulk committer sẽ được chuyển sang sử dụng chữ ký hậu lượng tử, giảm thiểu rủi ro tấn công ở tầng hạ tầng. Đồng thời, Optimism cũng kêu gọi Ethereum – nền tảng gốc mà Superchain kế thừa bảo mật – sớm xây dựng lộ trình rõ ràng cho việc di chuyển validator khỏi chữ ký BLS và các cam kết KZG hiện tại sang các thuật toán kháng lượng tử. Đây là vấn đề mang tính chiến lược cho toàn bộ hệ sinh thái Ethereum, bởi nếu lớp cơ sở không an toàn trước máy tính lượng tử, mọi Layer 2 phía trên cũng sẽ chịu rủi ro dây chuyền.

Toàn bộ quá trình nâng cấp này sẽ được triển khai thông qua các đợt hard fork được phối hợp chặt chẽ, mang lại cho cộng đồng khoảng thời gian 10 năm để thích nghi. Khoảng đệm dài này cho thấy Optimism không muốn gây xáo trộn đột ngột, mà lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, từng bước, nhằm đảm bảo cả nhà phát triển lẫn người dùng đều có đủ thời gian chuẩn bị về kỹ thuật, sản phẩm và thói quen sử dụng.

Động thái của Optimism diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều tổ chức công nghệ và tài chính lớn trên thế giới lên tiếng cảnh báo về mối đe dọa từ máy tính lượng tử đối với hạ tầng số hiện tại. Thời gian gần đây, nhiều blockchain và dự án Web3 đã bắt đầu nghiên cứu hoặc thử nghiệm các giải pháp hậu lượng tử, nhưng Optimism là một trong số ít dự án công bố lộ trình dài hạn, chi tiết và áp dụng ở quy mô toàn hệ sinh thái. Điều này càng đáng chú ý khi Superchain đang mở rộng nhanh chóng, với nhiều mạng L2 mới tham gia, biến Optimism thành một trong những trung tâm quan trọng nhất của Ethereum Layer 2.