Việt Nam là quốc gia thứ 46 công nhận tài sản mã hóa

Việt Nam là quốc gia thứ 46 công nhận tài sản mã hóa. Ảnh: Reuters

Kể từ ngày 01/01/2026, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, Việt Nam đã trở thành quốc gia thứ 46 trên thế giới thừa nhận tính hợp pháp của tài sản mã hóa. Thông tin được bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), công bố tại Đối thoại “Pháp lý mở đường và mô hình phát triển thị trường tài sản số Việt Nam” do VnEconomy/Vietnam Economic Times tổ chức hôm 26/01.

Theo thống kê của Hội đồng Đại Tây Dương, tính đến tháng 05/2025, trong số 75 quốc gia được khảo sát, có 45 quốc gia đã ban hành luật hoặc khung pháp lý thừa nhận tài sản mã hóa; 20 quốc gia cấm một phần và 10 quốc gia cấm hoàn toàn. Đáng chú ý, 12 quốc gia trong nhóm hợp pháp hóa thuộc khối G20, chiếm khoảng 57% GDP toàn cầu.

Tại Việt Nam, thị trường tài sản mã hóa phát triển nhanh hơn đáng kể so với tiến trình hoàn thiện pháp lý. Các số liệu quốc tế cho thấy hiện có khoảng 17 triệu người Việt Nam đang sở hữu crypto, có thời điểm con số này lên tới 21 triệu người. Đến năm 2025, Việt Nam nằm trong top 7 quốc gia có số lượng người nắm giữ tài sản mã hóa lớn nhất thế giới.

Không chỉ nổi bật về số lượng nhà đầu tư cá nhân, Việt Nam còn là điểm đến lớn của dòng vốn blockchain tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Năm 2025, tổng giá trị dòng vốn từ thị trường blockchain và tài sản mã hóa chảy vào Việt Nam ước đạt 220 tỷ USD, cao gấp đôi mức trung bình của 3 năm trước đó.

Một chỉ số khác phản ánh mức độ thâm nhập của tài sản mã hóa vào nền kinh tế số là tỷ lệ người trẻ làm việc tự do (freelancer) sở hữu tài sản mã hóa. Theo khảo sát trên 85 quốc gia, Việt Nam hiện đứng đầu thế giới, với tỷ lệ trên 85%.

5 năm liên tiếp được đưa vào Báo cáo Chỉ số Tiếp nhận Tài sản số Toàn cầu của Chainalysis, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 5 quốc gia dẫn đầu thế giới về mức độ chấp nhận tài sản số, qua đó củng cố vị thế trên bản đồ tài sản số toàn cầu. Kể từ lần đầu xuất hiện trong báo cáo năm 2021, Việt Nam luôn duy trì thứ hạng cao, lần lượt đứng thứ thứ 1 (2021 & 2022), thứ 3 (2023) và thứ 5 (2024).

Song song với việc hợp pháp hóa, Việt Nam đang triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa và bắt đầu tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép đối với các sàn giao dịch trong nước. Quy trình này được xây dựng trên cơ sở Quyết định 96/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, quy định cụ thể về việc cấp mới, điều chỉnh và thu hồi giấy phép đối với các thực thể cung cấp dịch vụ giao dịch tài sản mã hóa. 

Mục tiêu là đưa thị trường ra khỏi trạng thái “vùng xám”, chuyển sang mô hình có giám sát, gắn với yêu cầu phòng chống rửa tiền, bảo vệ nhà đầu tư và an ninh dữ liệu. Techcombank là ngân hàng đầu tiên hoàn thiện hồ sơ, với kế hoạch triển khai dịch vụ giao dịch và nền tảng “vàng kỹ thuật số” sau khi được phê duyệt.

Cùng với khung cấp phép, Việt Nam cũng lần đầu đưa tài sản mã hóa vào diện chịu thuế. Theo quy định mới, từ năm 2026, mỗi giao dịch chuyển nhượng tài sản số sẽ chịu thuế suất 0,1% trên giá trị giao dịch, tương tự cơ chế đánh thuế chứng khoán. Chính sách này nhằm đưa hoạt động mua bán tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý thuế, đồng thời tạo nguồn thu ngân sách từ một thị trường có quy mô giao dịch hàng chục tỷ USD mỗi năm.

Ở chiều ngược lại, các cơ quan quản lý đang thúc đẩy hoàn thiện chế tài đối với hành vi giao dịch tài sản mã hóa trái phép, bao gồm đề xuất tăng mức xử phạt hành chính, bổ sung biện pháp tịch thu tài sản số và thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự với các vi phạm nghiêm trọng.

Tuy vậy, thị trường hiện vẫn thiếu một hệ thống dữ liệu chính thức do cơ quan trong nước công bố. Theo bà Nguyễn Vân Hiền, khi các mô hình thí điểm và sàn giao dịch được cấp phép đi vào hoạt động, Việt Nam sẽ lần đầu tiên có được hệ thống dữ liệu đầy đủ và thống nhất về số lượng người sở hữu cũng như quy mô thị trường tài sản mã hóa nội địa.

Theo VnEconomy