ZAMA là gì? Giải pháp mã hoá dữ liệu đã gọi vốn thành công 73 triệu USD

Trong bối cảnh blockchain và AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi vào các lĩnh vực tài chính, quản trị và dữ liệu nhạy cảm, vấn đề bảo mật dữ liệu khi xử lý on-chain trở thành một trong những nút thắt lớn nhất. Phần lớn các hệ thống hiện nay buộc phải đánh đổi giữa tính minh bạch và quyền riêng tư, đặc biệt khi dữ liệu cần được tính toán trực tiếp trên mạng lưới phi tập trung. Điều này mở ra nhu cầu về một lớp hạ tầng cho phép xử lý dữ liệu mà không làm lộ thông tin gốc. Vậy điểm đặc biệt của Zama là gì? Hãy cùng Coin68 tìm hiểu về FHE cho blockchain và AI qua bài viết dưới đây!

ZAMA là gì? Giải pháp mã hoá dữ liệu vừa gọi vốn thành công 73 triệu USD

ZAMA là gì?

Zama là một công ty mật mã học nguồn mở, tập trung phát triển các giải pháp Mã hóa Đồng hình Toàn phần (Fully Homomorphic Encryption hay còn FHE) cho blockchain và trí tuệ nhân tạo. Dự án định vị mình như một lớp hạ tầng bảo mật, cho phép các ứng dụng phi tập trung xử lý dữ liệu đã mã hóa mà không cần giải mã trong suốt vòng đời tính toán.

Thay vì xây dựng một blockchain riêng, Zama phát triển Zama Protocol như một lớp bảo mật cross-chain, có thể tích hợp trực tiếp lên các blockchain hiện hữu. Cách tiếp cận này giúp dự án tận dụng hệ sinh thái sẵn có của các mạng L1 và L2, đồng thời bổ sung khả năng bảo mật nâng cao ở cấp độ giao thức.

ZAMA là gì?

Tính ứng dụng của FHE

Công nghệ FHE có thể được ứng dụng trong một số lĩnh vực nhất định như:

• Chăm sóc sức khỏe: Cải thiện việc chăm sóc bệnh nhân trong khi vẫn duy trì quyền riêng tư bằng cách cho phép chia sẻ dữ liệu an toàn, bảo mật giữa các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

• Tài chính: Thúc đẩy phân tích dữ liệu tài chính an toàn để quản lý rủi ro và phát hiện gian lận, giữ thông tin khách hàng được mã hóa và an toàn.

• Quảng cáo: Tạo quảng cáo nhắm mục tiêu và phân tích chiến dịch trong thời kỳ hậu cookie, đảm bảo quyền riêng tư của người dùng thông qua phân tích dữ liệu được mã hóa.

• Quốc phòng: Cho phép cộng tác dữ liệu giữa các cơ quan khác nhau, đồng thời giữ bí mật với nhau, nâng cao hiệu quả và bảo mật dữ liệu, mà không tiết lộ bí mật.

• Sinh trắc học: Cung cấp khả năng tạo các ứng dụng xác thực người dùng mà không cần tiết lộ danh tính của họ.

• Chính phủ: Cho phép chính phủ tạo ra các phiên bản dịch vụ điện tử hóa mà không cần phải tin tưởng các nhà cung cấp đám mây.

Các sản phẩm của ZAMA

TFHE-rs

Công cụ mã nguồn mở đầu tiên của ZAMA là TFHE-rs. TFHE-rs sử dụng các cấu trúc và công thức toán học liên quan đến hình khuyên (torus) cho quá trình mã hóa của nó. TFHE-rs được xây dựng bằng ngôn ngữ lập trình Rust.

Các tính năng của sản phẩm này bao gồm:

• Rust và C API: Thư viện cung cấp giao diện tương thích với các ngôn ngữ lập trình Rust và C. Điều này giúp FHE dễ tiếp cận hơn và linh hoạt hơn cho các nhà phát triển.

• Client-side WebAssembly API: Tính năng này cho phép các nhà phát triển chạy mã cho các ngôn ngữ khác ngoài JavaScript trực tiếp trên trình duyệt, đạt được tốc độ như khởi chạy trong môi trường gốc. 

• Resistance to quantum computers: TFHE-rs có khả năng chống lại máy tính lượng tử.

Concrete

Concrete là framework mã nguồn mở giúp đơn giản hóa quá trình tạo chương trình FHE. Concrete bao gồm trình biên dịch TFHE, trình biên dịch này dịch mã nguồn lập trình thông thường thành các hướng dẫn có thể thực thi mà máy tính có thể chạy bằng cách sử dụng FHE. Với sản phẩm này, các nhà lập trình có thể viết mã theo cách thông thường và chỉ cần thực hiện các điều chỉnh nhỏ bằng Concrete để đảm bảo chương trình của họ được mã hóa toàn bộ.

Concrete ML

Concrete ML là framework mã nguồn mở để suy luận trong lĩnh vực machine learning được xây dựa trên sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và Fully Homomorphic Encryption (FHE). Giá trị của Concrete ML nằm ở khả năng cho phép các nhà khoa học dữ liệu và kỹ sư AI truyền thống tích hợp FHE vào mô hình machine learning của họ mà không cần kiến thức chuyên sâu về mật mã học. Các nhà phát triển này có thể tiếp tục sử dụng các công cụ quen thuộc mà họ thường dùng, chẳng hạn như scikit-learn và PyTorch, vì chúng tích hợp với bộ khung mã nguồn mở của ZAMA.

fhEVM

fhEVM là giao thức cho phép các nhà phát triển thực thi các hợp đồng thông minh riêng tư trên chuỗi. Giao thức này đảm bảo rằng các hợp đồng thông minh vẫn có thể kết hợp, cho phép tương tác với nhau trong khi vẫn bảo mật dữ liệu trên chuỗi.

Ngoài ra, fhEVM tích hợp thư viện TFHE-rs của ZAMA và thư viện TFHE Solidity. Thư viện TFHE Solidity cho phép các nhà phát triển tính toán trên dữ liệu được mã hóa bằng Solidity, ngôn ngữ lập trình được công nhận rộng rãi trên blockchain Ethereum.

fhEVM sử dụng khóa công khai toàn cầu (global public key), cho phép tất cả người dùng giao thức mã hóa dữ liệu trên chuỗi bằng FHE. Lý do chính của cách tiếp cận này là nó cho phép nhiều người dùng tương tác với nhau bằng các hợp đồng thông minh với dữ liệu riêng tư của họ

fhEVM sử dụng mã hóa bất đối xứng, nên sẽ có hai khóa khác nhau:

• Khóa công khai (Public Key): Khóa này được lưu trữ công khai trên chuỗi và được tất cả người dùng sử dụng để mã hóa dữ liệu của họ và thực hiện các phép tính trên dữ liệu được mã hóa.

• Khóa riêng tư (Private Key): Khóa này có khả năng giải mã dữ liệu. Nó không thuộc sở hữu của bất kỳ người dùng nào riêng lẻ mà được phân phối quyền sở hữu giữa các validator node trong mạng lưới. Để giải mã dữ liệu, một số validator node phải hợp tác và phê duyệt hành động này. Sự phê duyệt cộng tác này được gọi là Giao thức ngưỡng (Threshold Protocol). Phương pháp này tăng cường bảo mật thông qua tính phi tập trung, ngăn chặn việc sử dụng khóa cho những mục đích xấu.

Thông tin cơ bản về token của dự án ZAMA

Hiện tại, ZAMA vẫn chưa có kế hoạch phát hành token ra thị trường. Coin68 sẽ cập nhật thông tin cho các bạn trong thời gian sớm nhất khi có thêm thông tin từ dự án.

Thông tin về token ZAMA

Các thông tin cơ bản về token ZAMA